علمی ، فرهنگی ، سیاسی

زندگی

پدرش (سید عباس معزالسلطنه) و مادرش (گوهرشاد حسابی) هر دو اهل تفرش بودند. او چهار سال اول دوران کودکی‌اش را در تهران سپری نمود. سپس به همراه والدین و برادرش عازم شامات شد. در هفت سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارتهای دوری از میهن، در مدرسه کشیش‌های فرانسوی آغاز کرد. در همان زمان تعلیمات مذهبی و ادبیات فارسی را نزد مادرش فرا می‌گرفت. او قرآن و دیوان حافظ را از حفظ می‌دانست. او همچنین بر کتب بوستان، گلستان سعدی، شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی و منشات قائم مقام فراهانی اشراف کامل داشت. محمود حسابی در ۱۲ شهریور سال ۱۳۷۱ هجری شمسی در بیمارستان دانشگاه ژنو درگذشت. آرامگاه (خانوادگی) وی در شهر تفرش قرار دارد.

تحصیلات

شروع تحصیلات متوسطه او مصادف با آغاز جنگ جهانی اول و تعطیلی مدارس فرانسوی زبان بیروت بود. از این رو به مدت دو سال در منزل به تحصیل پرداخت. پس از آن در کالج آمریکایی بیروت به تحصیلات خود ادامه داد. در سن هفده سالگی لیسانس ادبیات، و در سن نوزده سالگی لیسانس بیولوژی را اخذ نمود. پس از آن در رشته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فرانسوی مهندسی در بیروت فارغ التحصیل شد. در آن دوران با اشتغال در نقشه کشی و راهسازی، به امرار معاش خانواده کمک می‌کرد. او همچنین در رشته‌های پزشکی، ریاضیات و ستاره شناسی به تحصیلات دانشگاهی پرداخت.
حسابی در دانشگاه سوربن فرانسه، در رشتهٔ فیزیک به تحصیل و تحقیق پرداخت. در سال ۱۹۲۷ میلادی در سن بیست و پنج سالگی دانشنامه دکترای فیزیک خود را، با ارائهٔ رساله‌ای تحت عنوان «حساسیت سلول‌های فتوالکتریک»، با درجه عالی دریافت نمود.

آثار

آثار به جای مانده از محمود حسابی در زمینه‌های فیزیک، زبان فارسی و پژوهش‌های فرهنگی شامل ۲۱ کتاب و مقاله است. برخی از آثار وی عبارتند از:

کتاب فیزیک دوره اول متوسطه ۱۳۱۸
کتاب دیدگانی فیزیک دانشگاه تهران ۱۳۴۰
الکترودینامیک (۱۹۴۵) Essaid Interpretation des Ondes de Broylie
مقاله تفسیر امواج دو بر در شش رساله با عنوان A Strain Theory of Matter، دانشگاه تهران ۱۹۴۶.
مقاله‌ای دربارهٔ پیشنهاد تفسیر قانون جاذبهٔ عمومی نیوتون و قانون میدان الکتریکی ماکسول چاپ شده در گزارش ذرات اصلی در دانشگاه کمبریج انگلیس ۱۹۴۶.
مقاله‌ای دربارهٔ ذرات پیوسته Continuous چاپ شده به وسیله‌ی آکادمی علوم آمریکا ۱۹۴۷.
مقاله‌ای دربارهٔ مدل بی‌نهایت گسترده در نشریهٔ فیزیک فرانسه.
رساله‌ای دربارهٔ نظریه ذره‌های بی‌نهایت گسترده دانشگاه تهران ۱۹۷۷.

 تحقيقات و تاليفات علمي

_ رساله دكترا "حساسيت سلول هاي فتوالكتريك", چاپ دانشگاه پاريس,
    1927 
_ نگارش رساله "تفسير امواج دوبروي", به زبان فرانسه, 1945 
_ تحقيق علمي "استنتاج ساختمان ذرات اصلي هسته اتم از نظريه نسبيت
   عمومي اينشتين ", دانشگاه پرينستون, 1946  
_ نگارش رساله "ماهيت ماده", دانشگاه تهران, 1946 
_ نگارش مقاله "ذرات پيوسته", چاپ آكادمي علوم آمريكا, 1947 
_ تحقيق اثر مجاورت ماده بر مسير نور در دانشگاه شيكاگو با عنوان همكار
   تحقيقاتي در انيستيتوي علوم هسته اي شيكاگو, 1947
_ تحقيق علمي در دانشگاه شيكاگو, درباره "انحراف شعاع نواراني در
   مجاورت   ماده", 1948   
_ تحقيق علمي "اصلاح قانون جاذبه عمومي نيوتن" و "قانون ميدان
   الكترومانيتيك ماكسول", 1326  
_ تحقيق علمي "اثر ماده بر مسير عبور نور و انحراف شعاع نوراني د ر
   مجاورت سطح يك جسم", انيستيتو علمي شيكاگو, 1326  
_ نگارش كتاب "الكتروديناميك"
_ نگارش كتاب "نگره الكتريكي"
_ نگارش كتاب "ديدگاني فيزيكي", دانشگاه تهران, 1340 
_ نگارش كتاب "نگره كاهنربايي", دانشگاه تهران, 1345 
_ نگارش كتاب "فيزيك حالت جامد", دانشگاه تهران, 1348 
_ نگارش كتاب "ديدگاني كوانتيك", دانشگاه تهران, 1358 
_ نگارش "واژه نامه تخصصي فيزيك", 1340 تا 1369 
_ ادامه تحقيق نظري مربوط به "ساختمان ذرات اصلي هسته اتم", دانشگاه
   تهران و تحقيق آزمايشگاهي درباره "عبور نور در مجاورت ماده" در
   دانشكده علوم دانشگاه تهران
_ تحقيق درباره اثر "موسبوئر "
_ نگارش مقاله "وجود ذره باردار با جرمي بزرگتر الكترون "
_ تحقيق درباره انواع ذرات اصلي و تعداد آنها 
_ تحقيق درباره شكل فرمول قانون نيروي جاذبه 
_ تحقيق درباره شكل فرمول قانون نيروي جاذبه الكتريكي 
_ تحقيق درباره شكل فرمول قانون نيروي جاذبه مغناطيسي 
_ تحقيق درباره شكست نور در نزديكي سطح يك جسم 
_ تحقيق در مورد ليزرها و نور همدوس 
_ تحقيق در مورد ارتعاش هسته مغناطيس 
_ نگارش رساله "نظريه ذره هاي بي نهايت گسترده", دانشگاه تهران,
   1977

بخش پژوهشي : سغدايي

بخش پژوهشي سغدايي با بيش از 17 سال سابقه در زمينه سيستم هاي هوش الكترونيك و اپتيك فيزيك با هدف خودپايي كشور توسط استاد دكتر محمود حسابي (پدر علم فيزيك و مهندسي نوين ايران) با همياري عده اي از شاگردان خود, اساتيد دانشگاه, مهندسين, متخصصين و تكنسين هاي كارآزموده پايه گذاري گرديد و خوشبختانه پس از قريب به دو دهه فعاليت هاي پژوهشي و صنعتي و چندين مورد نوآوري, صرفه جويي شايان توجهي را در صنايع ياد شده حاصل نموده است, كه نمونه اي از اين فعاليت ها به شرح زير مي باشد

طراحي و ساخت انواع تجهيزات كنترل مركزي سيستم هاي اتوماسيون 
       
طراحي و مشاوره و اجراي سيستم هاي هشدار و اطفا آتش (CCTV)
        
طراحي و مشاوره و اجراي سيستم هاي نگرنده مدار بسته   
     
طراحي و مشاوره و اجراي سيستم هاي  (BMS)  و اتوماسيون ساختمان هاي بزرگ
      
طراحي و مشاوره و اجراي سيستم هاي كنترل و دستيابي هوشمند توسط كارت خوان          
زيست نگارها و ...    
  
طراحي و ساخت سيستم هاي ديد در شب   
      
طراحي و مشاوره و ساخت انواع تجهيزات حفاظت فيزيكي : درهاي ضد آتش- ضد دستبرد          
خزانه و  ...  
         
طراحي و ساخت سيستم هاي هوشمند سيگنال هاي صوتي, تصويري و انواع مختلف داده ها      
   
اجراي طرح هاي پژوهشي مختلف در زمينه الكترونيك و هوش مصنوعي مانند سيستم   
      
كاهش نوفه آوايي (حذف نويز آكوستيك) و رديابي فروسرخ          

بخش صنعتي : فياوري خان و مان

بخش پژوهشي صنعتي فياوري خان و مان با هدف خودپايي علمي و صنعتي كشور توسط پروفسور حسابي با همياري عده یي از شاگردان استاد شامل مهندسين, متخصصين, اساتيد دانشگاه و تكنسين هاي كارآزموده پايه گذاري گرديد و پس از قريب به دو دهه تلاش خستگي ناپذير براي اولين بار در كشور موفق به نوآوري, طراحي, محاسبه و ساخت ماشين آلات و دستگاه هاي شايان توجهي در علوم مكانيك, هيدروديناميك, الكترونيك و اپتيك فيزيك گرديد.
تمامي اين فعاليت ها در راستاي تعهد به قطع نياز به خارج و در جهت پيشرفت در سطح توليد و بهره وري هرچه بهتر و بيشتر مي باشد.
پاره اي از دست آوردهاي اين واحد در زير آمده است:

دستگاه هاي شيردوش

اين دستگاه ها كه به دوگونه رونده(سيار) و پايسته(ثابت) طراحي شده اند، در سه نوع بزدوش، گوسفند دوش و گاودوش توليد مي گردند كه هريك از اين گونه ها شامل تجهيزات زير مي باشند.
ـ خوشه كامل شيردوشي، كه خود از چندين بخش خرچنگي، پوسته، پستانك و شلنگ هاي ارتباطي  تشكيل شده است.
ـ پمپ تهي گر، كه علاوه بر كاربرد در دستگاه هاي شيردوش داراي كاربردهاي گوناگون در صنايع شميايي، صنايع غذايي، آزمايشگاه ها، بيمارستان ها و كارخانجات صنايع كشاورزي مي باشد.
ـ روغن چكان، كه با پمپ هاي تهي گر سازگاري داشته و براي روانكاري، آب بندي، خنك كنندگي و جلوگيري از سايش كاربرد داشته، باعث افزايش بازده كار و عمر مفيد پمپ ها مي گردد.

دستگاه سمپاش 

سمپاش هاي برقي در باغ ها، سبزي كاري ها، مرغداري ها و مراكز پرورش حيوانات جهت  پاشيدن محلول هاي ضد آفت حشره كش ها و براي ضدعفوني كردن و تميزكردن جايگاه هاي سرپوشيده، مرغداري ها، دامداري ها و محوطه ها كاربرد دارد.

فعاليت هاي فرهنگي - پژوهشي

نگارش كتاب" فرهنگ حسابي "
نگارش كتاب" فرهنگ نامهاي ايراني "
نگارش "راه ما", 1935
تدوين قانون تاسيس دانشگاه تهران, 1312
نگارش كتاب فيزيك دوره اول متوسطه(دبيرستان), 1318
تدوين صورتجلسه آكادمي ملي علوم, 1326
تدوين آيين نامه امور مالي دانشگاه تهران, 1340
نگارش "فيزيك جديد و فلسفه ايران باستان", تهران, 1342
نگارش "شجره نامه خانواده حسابي", 1346
نگارش "توانايي زبان فارسي", تهران, 1350
گردآوري "ديوان حسابي", متعلق به قرن 17, 1354
نگارش "وندها و گهواژه هاي فارسي", 1368
نگارش "چگونگي تاريخ ايران "
نگارش "يادواره پروفسور اينشتين" به مناسبت درگذشت ايشان در
    دانشگاه تهران
تدوين افعال فرانسه به فارسي
تحقيق در مورد ديوان حافظ و تفسير غزليات حافظ
تحقيق در مورد گلستان سعدي
تحقيق در مورد ديوان باباطاهر

تهيه- تدوين- گردآوري- ويرايش و نگارش مقالات- كتاب ها و جزوات گوناگون پژوهشي

تداوم فعاليت هاي پژوهشي- ادبي استاد در زمينه برابرسازي و واژه گزيني فارسي

گردآوري و تدوين خاطرات- مكاتبات و زندگينامه استاد به منظور معرفي ايشان به عنوان
الگويي برجسته
   
معرفي مقالات- رسالات- نظريه ها و تئوري هاي استاد

برگزاري مراسم بزرگداشت شخصيت هاي برجسته علمي- پژوهشي و شركت و
همكاري  در اين نوع گردهمايي ها    

تشكيل نمايشگاه هاي گوناگون فرهنگي- پژوهشي از دستاوردهاي بنياد

تهيه و نگهداري مستندات به گونه فيلم- عكس- اسلايد-  و نوارهاي سخنراني از
فعاليت هاي گوناگون استاد و بخش هاي مختلف بنياد
    
برپايي و ارائه خدمات توسط گنجينه (موزه) پروفسور حسابي
 
ميزباني و راهنمايي بازديدكنندگان از گنجينه (موزه)- كتابخانه و محل زندگاني استاد
و دستاوردهاي پژوهشي استاد و بنياد    

برگزاري سخنراني در دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي و مجموعه هاي فرهنگي

فعالیت‌های شغلی و اجتماعی

او هم‌زمان با تحصیل در رشته معدن، در راه آهن برقی فرانسه نیز کار می‌کرد. پس از فارغ التحصیل شدن در رشته معدن، در معادن آهن شمال فرانسه و معادن زغال سنگ ایالت «سار» به کار مشغول شد.
وی با وجود امکان ادامه تحقیقات در خارج از کشور، به ایران بازگشت و به پایه گزاری علوم نوین و تاسیس دارالمعلمین و دانشسرای عالی، دانشکده‌های فنی و علوم دانشگاه تهران، نگارش ده‌ها کتاب و جزوه و راه اندازی و پایه گزاری فیزیک و مهندسی نوین پرداخت.
وی همچنین در کابینه محمد مصدق، وزیر فرهنگ بود.

طرح تاسیس دانشگاه تهران

مهدی خزعلی به هنگام نقل خاطره دیدارش از دکتر حسابی چنین نقل می کند: وقتی خواستم دانشگاه تهران را تاسیس كنم با وساطت يكي از دوستان وقت ملاقاتی از وزير معارف وقت گرفتم، پس از توضیح طرح، وزير معارف از من پرسيد: «دانشگاه بسازيد كه چه بشود؟» و من عرض كردم: «دكتر و مهندس ها كه برای تحصيل به فرنگ می روند را در مملكت خودمان تربيت كنيم.» و او پاسخ داد: «تربيت دكتر و مهندس برای ما صد سال زود است.»

متاثر از كوته فكری وزير معارف و نااميد از انجام رسالتی كه بر دوش داشتم از دفتر وزير خارج شدم، رفيق شفيق كه آزدگی مرا ديد براي تسلی خاطر گفت من مي توانم از اعليحضرت (رضا شاه) برايت وقت ملاقات بگیرم مشروط به اينكه وزير معارف نفهمد كه من اين وساطت را انجام داده ام! وقت ملاقات با رضا شاه تعيين شد، برای او طرح تاسيس دانشگاه تهران را شرح دادم، و شاه پرسيد «كه چه شود؟» عرض كردم، به جاي آنكه جوانان ما به فرنگ بروند در مملكت خودمان دكتر و مهندس آموزش دهيم و رضا شاه باز پرسيد «كه چه شود؟» و عرض كردم: «اين جاده‌ها و راه آهن را آلمان ها می سازند مهندسین خودمان بسازند و ...» شاه بسیار استقبال كرد و گفت برويد طرحتان را بنویسید به مجلس می گویم رای بدهد! و من از همان شب شروع به نگارش طرح دانشگاه كردم.

فردای آن روز از دربار به در خانه ام آمدند، تعجب كردم كه با من چه كار دارند، ديدم يكصد هزار تومان پول فرستاده اند كه اعليحضرت فرموده اند، كارتان را شروع كنيد و طرح تان را نیز بنويسید. و این همان مبلغ خريد زمین دانشگاه تهران است و كار ساخت و ساز همزمان با نوشتن طرح آغاز شد.

موسیقی

حسابی با شعر و موسیقی سنتی ایران و موسیقی کلاسیک غرب به خوبی آشنا بود. وی با کمک تنی چند از دانشجویان خود در دانشسرای عالی توانست تغییراتی در کاسه تار (ساز ایرانی) ایجاد نماید.

ورزش

وی در چند رشته ورزشی نیز موفقیت‌هایی کسب کرد، از جمله کسب مدرک نجات غریق در رشته شنا.

افتخارات
به دریافت بالاترین نشان فرانسه  لژیون دونور  نائل گردید.

خدمات

اولین نقشه برداری فنی و تخصصی کشور (راه بندرلنگه به بوشهر)
اولین راهسازی مدرن و علمی ایران (راه تهران به شمشک)
اولین مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران
پایه گذاری اولین مدارس عشایری کشور
پایه گذاری دارالمعلمین عالی
پایه گذاری دانشسرای عالی
ساخت اولین رادیو در کشور
راه اندازی اولین آنتن فرستنده در کشور
راه اندازی اولین مرکز زلزله شناسی کشور
راه اندازی اولین رآکتور اتمی سازمان انرژی اتمی کشور
راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران
محاسبه و تعیین ساعت ایران
پایه گذاری اولین بیمارستان خصوصی در ایران، به نام بیمارستان گوهرشاد
شرکت در پایه گذاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی
تدوین اساسنامه طرح تاسیس دانشگاه تهران
پایه گذاری دانشکده فنی دانشگاه تهران
پایه گذاری دانشکده علوم دانشگاه تهران
پایه گذاری شورای عالی معارف
پایه گذاری مرکز عدسی سازی اپتیک کاربردی در دانشکده علوم دانشگاه تهران
پایه گذاری بخش آکوستیک در دانشگاه و اندازه گیری فواصل گام‌های موسیقی ایرانی به روش علمی
پایه گذاری انجمن موسیقی ایران و مرکز پژوهش‌های موسیقی
پایه گذاری و برنامه ریزی آموزش نوین ابتدایی و دبیرستانی
پایه گذاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
پایه گذاری مرکز تحقیقات اتمی دانشگاه تهران
پایه گذاری سازمان انرژی اتمی ایران
پایه گذاری اولین رصدخانه نوین در ایران
پایه گذاری مرکز مدرن تعقیب ماهواره‌ها در شیراز
پایه گذاری مرکز مخابرات اسدآباد همدان
پایه گذاری کمیته پژوهشی فضای ایران
ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی کشور (در ساختمان دانشسرای عالی در نگارستان دانشگاه تهران)
تدوین اساسنامه و تاسیس موسسه ملی استاندارد
تدوین آیین نامه کارخانجات نساجی کشور و رساله چگونگی حمایت دولت در رشد این صنعت
پایه گذاری واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (پژوهش و صنعت در الکترونیک، فیزیک، فیزیک اپتیک، هوش مصنوعی)
راه اندازی اولین آسیاب آبی تولید برق (ژنراتور) در کشور
ایجاد اولین کارگاه‌های تجربی در علوم کاربردی در ایران
ایجاد اولین آزمایشگاه علوم پایه در کشور

موزه دکتر حسابی
اندک زمانی پس از مرگ دکتر حسابی در سال ۱۳۷۲، خانه او تبدیل به موزه‌ای شد که در آن وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشان‌ها و تقدیرنامه‌ها و عکس‌های قدیمی و متن نطق‌ها و نوشته‌ها در آن به نمایش گذاشته شده‌است. این موزه در خیابان تجریش – خیابان مقصودبیک قرار دارد.

برخورد روح الله خمینی
زمانی که امام به اتاقی که عده‌ای از جمله دکتر حسابی در آن حضور داشتند، وارد شد ابتدا به سمت پروفسور حسابی آمد و وی را دعوت به نشستن کرد و سپس گفت: شما ۷ نسل خدمت ارزنده به این مرز و بوم داشته اید و ۷ نسل استاد و دانشجو برای کشور تربیت کرده اید و صلاح نیست که من پیش از شما بنشینم.

خاطره برگزاری مراسم نوروز توسط حسابی و انشتین و سایر دانشمندان پایه و اساسی ندارد و مرحوم حسابی در معدود مصاحبه‌هايی كه داشته در بيان خاطرات خود تنها به ديداری كوتاه با آلبرت انشتین اشاره مي‌كند كه طی آن نظریه خود را برای آن فیزیكدان بزرگ مطرح كرده و انشتین از او خواسته به تحقیقاتش در آن زمينه ادامه دهد. برخلاف آنچه در سرتیتر بسیاری روزنامه‌ها به چشم می خورد وی هرگز ادعای شاگردی انشتین را نداشته است.

طرح اعطای عنوان مرد علمی سال ۱۹۹۰ در رشته فيزيک از سوی مرکز بین‌المللی زندگی‌نامه‌ها (کمبریج) به مرحوم دكتر محمود حسابی، به دلیل بی اعتبار بودن صادرکننده آن ، خدمات درخشان علمی مرحوم دكتر حسابی را خدشه‌دار کرد.

رضا منصوری عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف و معاون سابق وزارت علوم در مصاحبه‌ای می گوید مرحوم حسابی زمانی مقاله‌ای می‌فرستد براي مجله‌ای در پاريس در مورد آنچه در کتب درسی مدارس ما يا برپاکنندگان کتيبه‌ای در دانشگاه اصفهان، آن را نظريه‌ای بسيار عميق و برتر از نظريه‌های انیشتین تلقی کرده‌اند. بنابر اسناد تاريخی اين مقاله برای داوری به سینج، نسبیت‌دان معروف، داده می‌شود كه داور به دليل برخی اشتباهات محاسباتی آن مقاله را برای چاپ نمی‌پذيرد.

دكتر هادی اكبرزاده رییس انجمن فیزیك ایران نیز گفت بخشی از مطالبی كه در مورد مرحوم دكتر حسابی از جمله همكاری و ارتباط وی با انشتین مطرح مي‌شود اغراق‌آمیز و غير واقعی است. وی همچنین گفت: انجمن فیزیك ایران در سال‌های اخیر همواره با طرح اين قبیل مطالب اغراق‌آميز برخورد كرده و از جمله در دوره قبلی هيات مديره انجمن طی نامه‌ای به ریاست دانشگاه اصفهان به درج برخي مطالب غیرواقعی و اغراق‌آمیز در كتیبه یادبود دكتر حسابی اعتراض كرده است.

چه بسا اگر دكتر حسابی می‌توانست به عشق سرشار خود به رفع عقب‌ماندگی‌ها و پيشرفت كشورش غلبه كرده و آسايش كار در آزمايشگاه‌ها و محيط‌های علمی پیشرفته غرب را به شوق خدمت در جامعه عقب نگه‌داشته‌شده ایران دهه‌های نخست سده ۱۳۰۰ رها نكرده و تحقيقات علمی موفق خود را در عرصه فیزیك پی می‌گرفت، روزی به فیزيكدانی نامدار در عرصه جهانی و صاحب نظریه تبديل می‌شد؛ اما روح بلند و متعهد دكتر حسابی كه با اغنای خودخواهانه حس علم‌دوستی و كسب عناوين و افتخارات فردی سیراب نمی‌شد، آينده ديگری را برای او رقم زد.

حراج منزل و موزه
بنا به گفته ایرج حسابی، پروفسور حسابی چند سال قبل از فوت وامی به مبلغ ۴۸ میلیون تومان به جهت انجام فعالیت های تحقیقاتی از یکی از بانک ها دریافت نمود و منزل خود را به رهن بانک در آورد. پس از چندی وی درگذشت و موفق به بازگرداندن مبلغ نشد و در سال ۱۳۸۸ مبلغ وام با احتساب بهره اش بر ۵ میلیارد تومان بالغ گردیده است و بانک بر درب منزل دکتر حسابی که موزه نیز در آن واقع است آگهی حراج نصب نمود.

موزه (گنجينه فرهنگي) پروفسور حسابي

در راستاي تعالي و سربلندي كشور, و به منظور ايجاد جايگاهي درخور براي معرفي نمونه هايي برجسته از آثار معلمي ارزشمند, و شاخصي قابل تعمق از يك استاد سخت كوش معاصر, براي جوانان, نوجوانان, فرهنگ خواهان كشورمان, و علاقمندان به گسترش علوم, و به منظور يادآوري موثر و بايسته كوشش ها و تعهدات ارزشمند يك استاد فرهيخته, خستگي ناپذير, و رنج كشيده, موزه (گنجينه) پروفسور حسابي (پدر علم فيزيك و مهندسي نوين ايران), به همت خانواده و همياران ايشان, ايجاد شده است تا مكاني باشد توانا, براي حفظ آثار استاد دكتر سيد محمود حسابي (بنيان گذار دانشگاه و بسياري از مراكز علمي, آموزشي, صنعتي, فرهنگي و پژوهشي كشور), و نشان دهنده محيطي فرهنگي, براي اهل فضل, دانش خواهان, دوست داران علم, پژوهش و فرهنگ, كه در هر گوشه آن يادآوريست ممتاز, از پيامي براي ايمان,آرزو, و تعهد نسبت به توسعه پايدار در سرزمين كهن ايران.
موزه پروفسور حسابي, در قسمت ويژه اي از محل زندگاني پروفسور حسابي و با قدمت نزديك به يك صد سال در تهران در محله قديمي مقصودبيك تجريش, در منطقه بسيار سرسبز و زيبا,   تا چند سال قبل كوچه باغ هاي چهارراه حسابي ناميده مي شد, قرار دارد.
شگفت اين كه پس از عزيمت استاد به منزلگاه ابدي, هنگامي كه تصميم ايجاد اين گنجينه فرهنگي گرفته شد, ملاحظه گشت كه قريب به اتفاق آثاري كه براي چنين مجموعه ارزشمندي ضروري بوده است, خود استاد, ساليان سال, تمامي آن را به خوبي و با كمال سليقه حفظ نموده و از خود برجاي گذاشته اند. سردر ورودي محوطه باغچه, حوض قديمي, درختهاي منتخب از نقاط مختلف جهان, توسط شخص استاد, و بالاخره فضاي آرام و دلپذير اين موزه, داراي بخش هاي گوناگوني است كه هريك يادآور گوشه هايي از زندگاني استثنايي وپرتلاش پروفسور حسابي, دانشمند فرهيخته و  جهاني است.

آیین بزرگداشت پروفسور حسابی

منبع : وب سایت دکتر حسابی و ویکی پیدیا