راهنمای انتخاب یک دوربین دیجیتال
هدف از این راهنمای خرید، آشناکردن شما با بعضی از اصطلاحات و امکانات دوربینهای دیجیتال است. مطمئناً با خواندن این راهنما عکاس نخواهید شد. ولی میتوانید تفاوتها را تا حد زیادی درککنید و حداقل هنگام خرید، اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید. البته اصطلاحاتی که در اینجا توضیح میدهم، به صورت کاملاً مختصر میباشد و برای این است که آشنایی مختصری با آنها داشته باشید. چنانچه میتوان برای هر کدام از موضوعات مطرحشده، یک مقاله هم نوشت.
Megapixel
مهمترین عاملی که در تبلیغات تولیدکنندگان و بازار گرمی فروشندگان دوربینهای دیجیتال به آن اشاره میشود، عددی است که همراه با واحد مگاپیکسل نشان داده میشود. آنچه از آن با عنوان مگاپیکسل یاد میشود، در واقع تعداد پیکسلهای موجود در هر عکس است.
بسیاری از مشتریان تصور میکنند هر چه مگاپیکسل دوربینی بیشتر باشد، آن دوربین بهتر است؛ اما لزوماً این طور نیست. دوربینی که مگاپیکسل بالایی داشته باشد، اما کند و لاک پشتی عمل کند، تبدیل به وسیلهای اعصاب خرد کن میشود. با چنین دوربینی شما صحنههای زیادی را از دست میدهید و عکسهایی که میگیرید، اغلب چند ثانیه بعد از لحظه مورد نظر را نشان میدهند.
مهمترین نکته هنگام خرید دوربین دیجیتال نه به دوربین که به خود شما بر میگردد؛
عکسها را برای چه کاری میگیرید؟
اگر عکسها را فقط برای ذخیره کردن روی کامپیوتر و سیدی و دیویدی میگیرید و از آنها در اینترنت استفاده میکنید، یک دوربین سه مگاپیکسلی هم کار شما را راه میاندازد. اما اگر قصد چاپ عکسهایتان را دارید، موضوع فرق میکند و بستگی مستقیم به اندازهای دارد که میخواهید عکسها را در آن اندازه چاپ کنید.
یک قابلیت دیگر عکسهایی که با دوربینهای با مگاپیکسل بالاتر گرفته میشود، امکان انتخاب بخشی از تصویر یا Crop کردن آن است، این طوری میتوانید تنها بخش یا بخشهای مورد نظرتان را از یک عکس انتخاب و آن را چاپ کنید. به طور کلی، عکسهای دارای وضوح تصویر (رزولوشن) دو مگاپیکسل را میتوان تا اندازه 18*13 سانتیمتر، عکسهای سه مگاپیکسلی را تا اندازه 25*20 سانتیمتر و عکسهای 4 مگاپیکسلی را تا اندازه 40*30 سانتیمتر بدون افت کیفیت چاپ کرد.
البته کیفیت عکسهای یک دوربین، تنها به مگاپیکسل آن بستگی ندارد و رابطه مستقیمی با نوع و کیفیت سنسور حساس به نور دوربین (ccd) و لنز آن دارد. تولیدکنندگان معروف دوربینهای دیجیتال، به ویژه آنهایی که از دیرباز در کار تولید دوربینهای آنالوگ بودهاند، از حسگرها و لنزهای با کیفیتتر و البته گرانتری بر روی دوربینهایشان استفاده میکنند و همین مساله موجب میشود گاهی کیفیت عکسهای یک دوربین دیجیتال با مگاپیکسل پایینتر، بالاتر از عکسهای دوربین دیگری باشد که مگاپیکسل بالاتری هم دارد.
زوم چند X؟
به هیچ وجه گول اعدادی را که با آب و تاب فراوان در مورد زوم دیجیتال دوربین به شما میگویند، نخورید و هنگام خرید تنها به زوم اپتیکال آن توجه کنید.
دوربینهای ارزان قیمت، معمولاً امکان زوم اپتیکال ندارند. زوم اپتیکال همان بزرگنمایی لنز و همراه با جلو و عقب رفتن لنز است که موجب تغییر فاصله کانونی لنز میشود. اما زوم دیجیتال در فاصله کانونی لنز تغییری ایجاد نمیکند و با هر بار زوم، بخش کوچکتری از سنسور دوربین برای بزرگنمایی عکس انتخاب میشود. درست مثل این است که با استفاده از ابزار "زوم" برنامههای گرافیکی، روی یک عکس در کامپیوتر زوم کنیم. به همین دلیل است که عکسهایی که با زوم بالای دوربینهای دیجیتال گرفته میشود، کیفیت مناسبی ندارد و به خصوص چاپ آنها هم چنگی به دل نمیزند.
یک دوربین دیجیتال اتوماتیک معمولی با لنزی حدود 20-8 میلیمتر معادل 35-120 میلیمتر در دوربینهای 35 میلیمتری و زوم اپتیکال 3x یا سه برابر برای کاربران معمولی،انتخاب مناسبی است.
اندازه، وزن
وزن و اندازه دوربین دیجیتال یکی از مواردی است که سازندگان دوربینها در مورد آن با هم رقابت میکنند. دوربین سنگین و جاگیر نسبت به دوربینی که در جیب جا میشود، تعداد روزهای بیشتری را در طاقچه و کمد اتاق میگذارند.
فوکوس دستی
گاهی اوقات در فوکوس خودکار دوربینهای دیجیتال، اختلال به وجود میآید، مثلاً مواقعی که خطوط عمودی یا افقی منظم و موازی زیادی در تصویر وجود داشته باشد در این مواقع استفاده از فوکوس دستی به کمک کاربران میآید. فوکوس دستی از آن دسته امکاناتی است که برخی کاربران ممکن است هرگز از آن استفاده نکنند.
حافظه
دوربینهای دیجیتال معمولی همراه با 8 مگابایت حافظه داخلی یا کارتی به همین ظرفیت به فروش میرسند که چنین حافظهای تنها گنجایش ذخیره حدود 10 عکس را دارد.
بیشتر دوربینهای دیجیتال از یکی از سه نوع حافظه
CF (Compact Flash)، SM (Smart Media) یا MS (Memory Stick) استفاده میکنند که فرق چندانی با هم ندارند. اگر دوربین انتخابی شما از کارتهای حافظه CF هم پشتیبانی کند، تنوع و ارزانی این کارتها هم به مزایای دوربین شما اضافه میشود.
باتری
دوربین دیجیتال یکی از پر مصرفترین دستگاههای الکترونیکی است که با باتری تغذیه میشود. باتریهای مورد استفاده در دوربینها، انواع مختلفی از قبیل NICD, NIMH و Lilon یا باتریهای قلمی و نیم قلمی معمولی است.
بعضی از دوربینها تنها از باتریها و شارژرهای اختصاصی خودشان استفاده میکنند که گران قیمت و کمیاب و بعضاً نایاب هستند. بهتر است دوربینی را انتخاب کنید که از باتریهای قلمی قابل شارژ معمولی هم پشتیبانی کند. اگر باتری و شارژر دوربین انتخابی شما اختصاصی خودش است، تحقیق کنید که آیا نمایندگیها و دفاتر خدمات پس از فروش این دوربین، باتری آن را به طور مجزا میفروشد یا نه.
فیلم و صوت
بعضی از دوربینها میتوانند فیلم هم بگیرند، اما کیفیت فیلم آنها و همچنین مدت زمان فیلمی که بر روی کارت حافظه ذخیره میشود ممکن است خیلی مورد استفاده شما نباشد. اگر دوربین فیلمبرداری خانگی دارید، این قابلیت دوربینهای دیجیتال زیاد به دردتان نخواهد خورد.
منوها و تنظیمات
محل قرار گرفتن کلیدها و طراحی منوی تنظیم دوربین موضوع مهمی است. آیا تنظیم رزولوشن، زوم، فلاش، دیافراگم و مشاهده و مرور عکسهای گرفته شده در دوربین انتخابی شما به راحتی و سریع انجام میشود؟
White balance
به طور ساده، وایت بالانس یا "تراز سفیدی" مشخص میکند که در یک تصویر، چه چیز سفید و با توجه به آن، چه چیزی سیاه کامل است. با توجه به مشخص شدن این دو رنگ آن گاه رنگهای طیف میان این دو رنگ مشخص میشود. به همین دلیل است که مثلاً عکسهایی که داخل یک اتاق و با نور معمولی یک لامپ تنگستن یا مهتابی گرفته اید، ممکن است زرد یا آبی به نظر بیاید.
دوربینها حالتهای مختلف وایت بالانس در محیطهای نوری مختلف را از هوای آفتابی و ابری تا زیر نور لامپ مهتابی، فلاش و تنگستن گرفته به طور پیش گزیده در خود ذخیره دارند. اما آنهایی که امکان تنظیم وایت بالانس دستی یا Custom را هم عرضه میکنند، کاملتر و بهترند.
مانیتورهای LCD
حالا دیگر تمام دوربینهای دیجیتال دارای صفحات LCD هستند که برای نمایش هم زمان تصویر یا مرور عکسهای گرفته شده به کار میرود. برخی از آنها زیر نور شدید آفتاب یا لامپ کارایی چندانی ندارد و برخی هم هنگام نمایش تصویر، از بغل دچار اعوجاج میشوند.
LCDهایی که میتوان آنها را با زاویه چرخاند، به گرفتن عکسهای خلاقانه از زوایای مختلف کمک میکند. منظرهیاب اپتیکی (Optical Viewfinder) هم، هرچند که کمتر مورد استفاده قرار میگیرد، اما مواقعی که باتری دوربین در حال ته کشیدن است، استفاده از آن و خاموش کردن LCD میتواند کارساز باشد.
مدهای عکاسی آماده
مدهای آماده، نظیر پرتره، ورزشی، منظره، شب و ماکرو، به عکاسان مبتدی امکان گرفتن عکسهای بهتر با تنظیمات مناسبتر میدهد. در این حالتها، دوربین به طور خودکار برای عکسبرداری در شرایط انتخاب شده، آماده میشود.
مدهای اولویت شاتر و دیافراگم و جبران نوری از جمله کاربردیترین مدهای آماده دوربینهاست.
ISO
در دوربینهای آنالوگ، تغییر ISO یا حساسیت فیلم به نور، تنها با تعویض فیلم مقدور بود. اما در دوربینهای دیجیتال به راحتی با تغییر ISO میتوان حساسیت به نور را کم و زیاد کرد. این قابلیت به ویژه هنگام عکاسی بدون فلاش در محیطهای کم نور کارایی دارد.
همانند فیلم ها که با حساسیتهای مختلف نوری عرضه میشود، در بسیاری از دوربینهای دیجیتال هم شما میتوانید ISO مجازی آنها را برای افزایش حساسیت دوربین جهت عکاسی در نور کم تنظیم کنند. داشتن ISO قابل تنظیم برای شرایطی که فلاش مناسب یا کارآمد نیست، ضروری است.
امکان نصب فلاش خارجی
اگر فلاش کوچک و داخلی دوربین نیاز شما را برطرف میکند و برنامهای برای استفاده از فلاشهای خارجی بر روی دوربینتان ندارید، میتوانید از امکان و قابلیت نصب فلاش خارجی روی دوربینتان صرف نظر کنید.
راهنمای خرید یک دوربین دیجیتال
قبل از ورود به مبحث راهنمای خرید، در اینجا متذکرمیشویم که اصولاً درباره راهنمایخرید چه دوربینی بحث میکنیم. بهطورکلی، دوربینهای دیجیتال را از نظر کیفیت و کارایی، میتوان به چند رده تقسیم کرد. ما در اینجا دو دسته کلی را برای آنها در نظر میگیریم.
1 - دوربینهای (Single Lens Reflex (SLR
2 - دوربینهای NON-SLR
البته هرکدام از این دو مورد را میتوان به ردههای کوچکتری هم تقسیمبندی کرد. ولی در اینجا همین دو رده را در نظر میگیریم. منظور ما از دوربینهای SLR هم دوربینهایی است که لنز آنها ثابت نیست و شما میتوانید لنز آنها را تعویض کنید. این رده از دوربینها، مناسب عکاسان حرفهای و کسانی است که در واقع عکاسی شغل آنهاست. کیفیت و کارایی فوقالعاده این دوربینها و در عین حال قیمت بالای خود دوربین، به اضافه هزینهای که باید برای خرید انواع لنزکنید، آنها را بیشتر مناسب این قشرمیسازد.
دسته دوم هم دوربینهای با لنز ثابت است که قیمتی از چندده هزار تومان تا حداکثر یک میلیون تومان دارند. انواع دوربینهای غیرحرفهای، نیمه حرفهای، و حرفهای در این مجموعه قرارمیگیرند. با توجه به مهارت شما در عکاسی و اینکه میخواهید چهقدر برای خرید هزینهبکنید، میتوانید دوربین موردنیاز خود را انتخاب کنید. راهنمای خرید ما در واقع برای خرید رده دوم دوربینهاست. هرچند بسیاری از اصطلاحات و امکانات با دوربینهای SLR مشترک است.
امکانات سختافزاری
در این بخش سعی میکنیم بخشهای سختافزاری یک دوربین را بررسی کنیم.
سنسور دوربین
همانطور که میدانید، سنسور دوربین در واقع وظیفه فیلم را در دوربین انجام میدهد. تصویر از لنز بر روی سنسور میافتد و هنگامی که دکمه شاتر دوربین فشردهمیشود، تصویری که بر روی سنسور قراردارد، به پردازنده تصویر دوربین فرستادهمیشود. بخش پردازش تصویر، آن را پس از پردازش، به صورت یک فایل تصویری ذخیره میکند. سنسورها در دو نوع CMOS و CCD موجود هستند. اکثر دوربینهایی که ما بررسی میکنیم، از سنسور نوع CCD استفاده میکنند.
در واقع نکتهای که در مورد سنسور میتوان گفت این است که هر چه اندازه آن بزرگتر باشد، تصاویر به دست آمده کیفیت بیشتر و نویز کمتری دارند. اکثر دوربینهای SLR از سنسورهایی در کلاس (Advanced Photo System(APS بهره میگیرند که دارای اندازهای چندین برابر سنسورهای دوربینهای معمولی است. افزایش اندازه سنسور باعث کیفیت بهتر عکسها میشود و نویز آنها را تا حد زیادی کاهش میدهد و در نتیجه، به شما امکان استفاده از تنظیمات ISO بالاتری را با نویز کمتر میدهد.
در دوربینهای معمولی مورد بررسی ما، اندازه سنسور چندان مهم نیست. زیرا اکثر آنها دارای سنسورهایی با اندازه "8/1:1 و یا حتی کوچکتر هستند و در این رده دوربینهایی با سنسور سایز APS به چشم نمیخورد. هر چند SONY R1 که جدیداً معرفی شده این مرز را نیز در هم شکسته است.
وضوح (Resolution)
مهمترین نکتهای که احتمالاً هنگام خرید دوربین مورد توجه شما قرارمیگیرد، وضوح دوربین است. در حال حاضر نیز مسابقه وضوح بین تولیدکنندگان جریان دارد و تاکنون برنده آن آخرین مدل دوربین شرکت سونی، یعنی R1 با وضوح 3/10 مگاپیکسل است. (البته در رده دوربینهایی که ما بررسی میکنیم).
نکتهای که اکثراً در مورد وضوح دوربین اشتباه میکنند این است که فکر میکنند وضوح بیشتر دوربین، به معنی کیفیت بالاتر عکسها است. در صورتی که این امر کاملاً اشتباه است. مثلاً یک دوربین پنج مگاپیکسلی دارای وضوحی 5/2 برابر یک دوربین دو مگاپیکسلی است. ولی ممکن است عکسهای تهیه شده توسط آن، به خاطر معایب سنسور و یا موتور پردازش تصویر ضعیف، کیفیت بالاتری نداشته باشد.
مثلاً رنگها کاملاً به حالت واقعی نزدیک نباشد و یا نویز تصویر بیشتر باشد. در صورتی که همان سوژه با دوربین دو مگاپیکسلی، کیفیت عکس بهتری داشته باشد. در واقع چیزی که وضوح را تعیینمیکند، اندازه عکس است و هر چه وضوح دوربین بیشتر باشد، اندازه عکس بزرگتر است و در نتیجه شما قادر خواهید بود عکس را در اندازه بزرگتری با کیفیت بهتری پرینت بگیرید. در عین حال، جزئیات بیشتری از سوژه نیز مشخص خواهد بود. اما وضوح واقعی یک دوربین چقدر است؟
وضوح دوربینها به دو صورت اعلام میشود: یکی وضوح کامل که در واقع تعداد پیکسلهایی است که بر روی سنسور وجود دارد. دیگری وضوح مؤثر که در واقع حداکثر تعداد پیکسلهایی است که میتواند در یک عکس استفاده شود. مثلاً یک دوربین چهارمگاپیکسلی که قادر است عکسهایی با وضوح 1712*2272 پیکسل بگیرد، دارای وضوح مؤثر 88/3مگاپیکسل است. دقت کنید که اکثر شرکتهایی که دوربینهای ارزانقیمت تولید میکنند، حداکثر وضوح واقعی را بیان نمیکنند، بلکه وضوحی که دوربین به طریق نرمافزاری به آن دستمییابد را اعلام میکنند.
مثلا دوربین دارای یک سنسور دو مگاپیکسلی است و قادر است عکسها را با بزرگنمایی دیجیتالی در اندازه پنج مگاپیکسل هم ذخیره نماید. در این صورت، شما با یک دوربین دو مگاپیکسلی طرف هستید و نه یک دوربین پنج مگاپیکسلی. این مسئله خصوصاً در مورد مارکهای بینام و نشان و ارزانقیمت پیش میآید. لذا به این نوع مسائل دقت کنید.
سرعت شاتر (Shutter Speed)
سرعت شاتر نیز یکی از نکات مهم هر دوربین محسوبمیشود و محدوده آن نیز بین دوربینهای مختلف، متفاوت است. منظور از سرعت شاتر، مدت زمانی است که نور به سنسور میرسد. مثلاً با سرعت شاتر 1000:1 ثانیه سنسور به مدت 1000:1 ثانیه نور میخورد و تصویر به دست آمده ذخیره میشود و اگر سرعت شاتر مثلاً به پنج ثانیه افزایش یابد، تصویر حاصل از سنسور که به مدت پنج ثانیه نور از لنز به آن تابیده است، ذخیره میشود. محدوده سرعت شاتر نیز در دوربینهای مختلف، متفاوت است. این مقدار از یک چندهزارم ثانیه تا چند ثانیه متغیر است. سرعتهای سریع شاتر، بهویژه برای عکاسی از سوژههای متحرک و صحنههای ورزشی، مناسبند. بعضی از دوربینها نیز دارای سرعت B هستند.
یعنی شاتر تا مدت زیادی بازمیماند و سنسور نور میخورد. محدوده سرعت مورد نیاز شاتر را، نوع عکسهایی که میخواهید بگیرید، تعیین میکند. اگر از عکسگرفتن از صحنههای ورزشی و سوژههای متحرک لذت میبرید، باید دوربینی تهیه کنید که دارای محدوده سرعتهای بالای شاتر باشد و اگر مثلا علاقمند به نجوم هستید و میخواهید عکسهایی در دل شب و از حرکت ستارگان تهیه کنید، باید دوربینی تهیه کنید که دارای زمانهای نوردهی بالا و در بهترین حالت مود B برای سرعت شاتر باشد.
در عین حال بسیاری از دوربینها در حالت خودکار به شما امکان دسترسی به تمام محدودههای سرعت شاتر را نمیدهند؛ مگر اینکه دوربین را در حالت تنظیمات دستی (Manual) تنظیم کنید.
لنز دوربین (Camera Lens)
معمولاً شرکتهای سازنده دوربین از لنزهای ساخت خودشان استفاده میکنند. هرچند بعضی از آنها هم از لنزهای ساخت شرکتهای اپتیکی بسیار معروف سود میبرند. از آنجایی که در دوربینهای دیجیتال، لنز تنها عامل اصلی نیست و سایر بخشها نیز تأثیرات بسیار عمیقی برروی کیفیت نهایی عکس دارند، نباید به مارک لنز به تنهایی توجه کرد. چه بسیار دوربینهایی که دارای لنزهای بسیار معروفی هستند. ولی کیفیت عکس متوسطی دارند.
مهمترین خصوصیت یک لنز، عدد F یا فاصله کانونی آن است. عدد F میزان گشادی دیافراگم را نشان میدهد. بهطوری که هر چه این مقدار کوچکتر باشد، لنز سریعتر و قدرت روشنایی بیشتری خواهد داشت. اگر بخواهیم ساده تعریف بکنیم، باید بگوییم فاصله کانونی در واقع فاصله میان محل تشکیل تصویر تا عدسی میباشد. هر چه فاصله کانونی بیشتر باشد، تصویر حاصله بزرگتر و لنز در حالت تلهتر است و هر چه فاصله کانونی کوچکتر باشد، منظره مورد عکسبرداری وسیعتر و لنز وایدتر است.
در دوربینها فاصله کانونی لنز با دو مقدار و برحسب میلیمتر بیانمیشود که عدد اول وایدترین حالت لنز و عدد دوم تلهترین حالت لنز را بیان میکند و از تقسیم دومی بر اولی، مقدار زوم نوری به دست میآید. مثلاً یک لنز با فاصله کانونی 96-24 میلیمتر دارای زوم نوری چهار برابر میباشد. یعنی تصاویر حاصله در تلهترین حالت تا چهار برابر نسبت به وقتی که دوربین در وایدترین حالت است، بزرگتر است. دقت کنید که زوم واقعی یک دوربین مقدار زوم نوری یا زوم اپتیکال آن است و زوم دیجیتال در واقع یک حیله نرمافزاری بیش نیست. در زوم دیجیتال، تصاویر را به صورت نرمافزاری تا چند برابر بزرگ میکنند؛ کاری که خودتان هم میتوانید در خارج از دوربین و با نرمافزارهای گرافیکی، بهسادگی انجام دهید.
در بسیاری از دوربینها، زومکردن لنز از طریق دکمههایی که برروی دوربین است، صورت میگیرد. ولی در صورت وجود حلقه زوم (Zoom Ring) بر روی لنز، همانند دوربینهای پیشرفته انجام این کار بسیار سادهتر صورت خواهد گرفت. یکی دیگر از امکاناتی هم که بعضی از دوربینها دارند، وجود مبدلهایی برای لنز است که با قراردادن آنها بر روی لنز دوربین، امکان اضافهکردن لنزهای دیگری را نیز به این دوربینها دارید که باعث افزایش حالت واید و یا تله لنز دوربین شما خواهند شد. این وسایل جانبی تنها از سوی تولیدکننده دوربین ساخته میشود و البته قیمت بالایی نیز دارد.
LCD و منظرهیاب (Viewfinder)
LCD در واقع نمای بیرونی دوربین شماست. سوژهها را ابتدا در LCD میبینید ، کادر و سایر خصوصیات را به کمک آن تنظیم میکنید و سپساز آنها عکس میگیرید و در عین حال میتوانید تصاویر گرفته شده را نیز در آن مرور کنید. اطلاعات و مشخصات مورد نیاز نیز از طریق LCD به شما ارائه میشود. اندازه LCD با اینچ بیان میشود و البته هر چه بزرگتر باشد، مطمئنا بهتر هم خواهد بود. در بعضی از دوربینها، امکان درآوردن LCD و چرخش آن را در زوایای گوناگون دارید که میتواند کمک بسیار زیادی بهویژه در به هنگام گرفتن عکس در زوایای غیرمعمول باشد. وضوح LCD نیز با پیکسل بیان میشود. مثلاً یک LCD با 135هزار پیکسل؛ که هر چه این مقدار بیشتر باشد، تصاویر در آن کیفیت بهتری دارند و شفافترند.
وجود خصوصیاتی در LCD همانند پوشش ضدانعکاس بر روی آن که باعث میشود تصاویر حتی در نور شدید هم درLCD دیده شوند و امکان تقویت روشنایی LCD در محیطهای کمنور نیز میتواند به مشاهده بهتر تصاویر کمک کند. منظرهیاب هم در دوربینها در دو نوع الکترونیکی و اپتیکی وجود دارد. منظرهیاب الکترونیکی همانند LCD است و وقتی به علت نور شدید قادر به دیدن LCD نیستیم، از آن استفاده میکنیم. اما مزیت منظرهیاب اپتیکی این است که همواره قابل استفاده است. مثلاً هنگامی که مشغول عکسبرداری متوالی از سوژه هستید، با استفاده از منظرهیاب اپتیکی سوژه را از دست نمیدهید و میتوانید آن را تعقیب کنید. عیب منظرهیابهای اپتیکی این است که دارای پوشش صددرصد نیستند و معمولاً تا حدود 80 درصد کادری که بر روی سنسور میافتد را نشان میدهند. در عین حال، بعضی از اطلاعاتی که میتوانیم بر روی LCD ببینیم، روی منظرهیاب اپتیکی قابل مشاهده نیست.
فوکوس خودکار و لامپ کمکی اتوفوکوس
(Auto Focus & AF Assistant Lamp)
یکی از کاربردیترین بخشهای یک دوربین، به خصوص هنگامی که نمیخواهید خود را با دردسرهای فوکوس و تنظیمات دستی درگیر کنید، بخش فوکوس خودکار آن است. وقتی میخواهید با استفاده از فوکوس خودکار از سوژهای عکس بگیرید، دوربین بر روی سوژه فوکوس میکند، لنز را بر روی آن تنظیم مینماید و سپس عکس گرفته میشود. در صورتی که نور محیط کم و یا محیط تاریک باشد، فوکوس خودکار به خوبی عمل نمیکند. دوربین به خوبی بر روی سوژه فوکوس نمیکند و یا زمان زیادی برای فوکوس صرف میشود.
لامپ کمکی اتوفوکوس، یک لامپ کوچک در جلوی دوربین است که معمولاً نارنجیرنگ بوده و هنگام گرفتن فوکوس، چند ثانیه روشن میشود و باعث تسریع و دقت در این فرایند میشود. بعضی از شرکتها نیز همانند سونی از روش خاص خود برای این منظور استفادهمیکنند. سونی از شیوهای به نام هولوگرام لیزری سودمیبرد. وجود این لامپ در بسیاری موارد به کمک شما خواهد آمد. وجود آن را قبل از خرید چک کنید و توجه داشتهباشید که عدم کارایی درست سیستم فوکوس خودکار، باعث تارشدن عکسها خواهد شد.
فلاش (Flash)
وجود فلاش بر روی دوربین، یکی از مزایای مهم محسوب میشود که امروزه تقریباً اکثر دوربینها، دارای این خصوصیت هستند. برد و قدرت این نوع فلاشها برای کاربردهای حرفهایتر مناسب نیستند و معمولاً نیاز به استفاده از فلاشهای دیگر هم وجود دارد. لذا در صورتی که دوربین امکان اتصال فلاشهای خارجی (External Flash) را داشته باشد، در آینده میتوان از این خصوصیت استفاده کرد. البته دقت کنید که فلاش داخلی دوربین شما هم از حالتهای مختلف فلاش همانند مودهای Slow Sync ،Red-Eye Reduction و ... پشتیبانی نماید. بهخصوص حالتRed-Eye برای از بینبردن قرمزی چشم در هنگامی که از فلاش استفاده میکنید، مفید خواهد بود.
اگر دوربین شما امکان اتصال فلاشهای خارجی (External Flash) را داشتهباشد و از استاندارد Hot Shoe برای اتصال فلاش به دوربین پشتیبانی نماید بسیار مفید خواهد بود. اضافه کردن فلاش خارجی به دوربین به خصوص هنگامی که برد و قدرت فلاش شما کم است سودمند خواهد بود. در عین حال، بعضی از دوربینها از تمام مدلهای فلاش پشتیبانی کامل نمیکنند و شما قادر به استفاده از تمام امکانات آنها نخواهید بود و در بعضی از موارد نیز، محدود به استفاده از بعضی از مدلهای خاص میشوید که معمولاً خود شرکت سازنده دوربین هم آنها را عرضه کرده است.
در استفاده از فلاشهای قدیمی هم محتاط باشید. چون ممکن است محدوده Trigger Voltage بالایی داشته باشند و به دوربین شما آسیب برسانند که این مورد را در آینده در مطلبی جداگانه توضیح خواهیم داد.
لرزهگیر (Anti Shake) یا ثابتکننده تصویر (Image Stabilizer)
همانطوری که قبلاً هم اشارهکردیم، اگر شما دارای دوربینی با زوم نوری بالا هستید و ازدرجات بالای زوم برای عکسبرداری استفاده میکنید و در عین حال سرعت شاتر دوربین را بر روی مقادیری همانند 20:1 ثانیه و یا کمتر تنظیم کردهاید، اگر دوربین را برای عکسبرداری با دست گرفته باشید، مشاهده نمودهاید که عکسها تاحدی تار شدهاند. این امر به خاطر لرزشهای ناخودآگاه دست بوده و تنها راه چاره آن، قراردادن دوربین بر روی سه پایه و یا مکانی ثابت است. دوربینهایی که دارای سیستم ثابتکننده تصویر هستند، با روشهایی این تکانهای ناخودآگاه را خنثیمیکنند و باعث بهبود کیفیت عکسمیشوند. بودن این سیستم در دوربین، بهویژه در دوربینهای با زوم نوری بالا، بسیار مفید خواهد بود.
باتری (Battery)
باتری دوربین جزء بخشهای حیاتی یک دوربین است. هیچ چیز بدتر از آن نیست که ناگهان در حین عکسبرداری از یک سوژه مهم، پیغام تمامشدن باتری را ببینید. اگر دوربین شما از باتریهای سایز AA استفاده میکند، احتمالاً مجبورید باتریهای قابل شارژ و شارژر مربوطه را خودتان بهطور جداگانه تهیه کنید. اگر از باتری لیتیومی هم استفاده میکنید که با شارژر همراه دوربین عرضه میشود، باز هم یک باتری اضافهبگیرید. آداپتور AC نیز از جمله وسایل جانبیای است که میتواند به شما کمک زیادی بکند. هر چند اکثراً باید آن را به صورت جداگانه تهیه کنید.
کارت حافظه (Memory Card)
اینکه دوربین شما از چه نوع کارتی پشتیبانی میکند، چندان مهم نیست. ولی اگر از کارتهای معمولیتر همانندSD و یا CF پشتیبانی نماید، بسیار بهتر خواهد بود. بعضی از دوربینها با داشتن دو اسلات بر روی دوربین، از دو نوع فرمت کارت پشتیبانی میکنند که میتواند مفید باشد. به هر صورت، شما مجبورید برای دوربین خود یک کارت هم بگیرید. چون اکثر کارتهایی که همراه دوربین عرضهمیشود، معمولاً از 32 مگابایت فراتر نمیرود که برای نیازهای امروزه بسیار کوچک است.
همیشه سعی کنید کارتهایی با سرعت بالا تهیه کنید. بهویژه اگر عکسها را با فرمتهای دیگری غیر از JPG ذخیره میکنید. زیرا عکسهای با فرمت RAW و TIFF، دارای حجم بالایی هستند و هر چه کارت حافظه سریعتر باشد، مدت زمان کمتری برای کپی عکس بر روی کارت طول میکشد و دوربین سریعتر آماده عکاسی مجدد میشود. در هنگام عکسبرداری متوالی هم کارتهای سریعتر عملکرد بهتری خواهند داشت.
کنترل از راه دور (Remote Control)
بعضی از افراد کنترل از راه دور را یک قطعه لوکس برای دوربین میدانند که وجود آن ضروری نیست. ولی اگر شما میخواهید بیشتر عکسهای خانوادگی بگیرید، وجود آن بهخصوص وقتی خودتان هم میخواهید در عکس باشید و البته کسی هم به دوربین شما دست نزند، بسیار مفید است. تا مدتی قبل، فقط شرکتهای الیمپوس و کانن به همراه بعضی از مدلهای خود کنترل از راه دور هم عرضه میکردند. ولی در حال حاضر اکثر شرکتها این مسئله را در برنامهخود گنجاندهاند. البته دقت کنید که دوربین شما کنترل از راه دور بیسیم را پشتیبانی کند.
چون بسیاری از شرکتها، مدلهای سیمدار هم عرضه میکنند که آن را نیز باید جداگانه و با قیمتی نسبتاً بالا تهیه کنید. البته تقریباً تمام دوربینها، از حالت Self-Timer پشتیبانی میکنند که عکس را چند ثانیه پس از زدن دکمه شاتر میگیرد و شما در این مدت میتوانید خودتان را به جلوی دوربین برسانید. ولی وجود کنترل از راه دور به شما کارایی بهتری میدهد. در عین این که بعضی از مدلها امکانات زوم و یا مشاهده عکسهای گرفته شده به وسیله کنترل را دارند.
اتصال به کامپیوتر، تلویزیون و چاپگر
اکثر دوربینها برای اتصال دوربین به تلویزیون و مشاهده عکسها بر روی تلویزیون، خروجی AV دارند و از این جهت مشکلی نیست و اتصال دوربین به کامپیوتر نیز از طریق پورت USB صورت میگیرد و البته مدلهای نادری هم از پورت FireWire و یا همان IEEE 1394 استفاده میکنند. هر چند در حال حاضر، اکثر دوربینها با پورت 2.0 USB عرضه میشوند که سرعت بالاتری نسبت به 1.1 USB دارد.
ولی حتی اگر دوربین از پورت 1.1 USB هم استفاده کند، زیاد مسئله مهمی نخواهد بود. چون با خرید یک دستگاه کارتخوان، مشکل حل خواهد شد. البته در حال حاضر تکنولوژی Wi-Fi نیز در حال همهگیرشدن است و این مسئله به دوربینها هم سرایت کرده است و کمکم شاهد مدلهایی خواهیم بود که به این تکنولوژی مجهز هستند. اگر دوربین شما به Wi-Fi مجهزباشد و برروی کامپیوتر هم کارت شبکه بیسیم داشته باشید و هردو نیز از یک نوع استاندارد پشتیبانی نمایند، در این صورت قادر خواهید بود عکسها را از دوربین مستقیماً به کامپیوتر بهصورت بیسیم و بدون نیاز به اتصال آنها به یکدیگر ارسال نمایید. پشتیبانی از استاندارد PictBridge که امکان اتصال مستقیم دوربین به چاپگر و پرینت عکسهای دوربین را مستقیماً میدهد، امکان خوبی است که البته نیاز به داشتن یک چاپگر با این استاندارد نیز میباشد.
اتصال سه پایه به دوربین
شاید این مسئله چندان مهم نباشد. ولی اگر شما از سه پایه، زیاد استفاده میکنید و محل اتصال پیچ سه پایه به دوربین که بر روی دوربین قرار دارد پلاستیکی باشد، این قسمت به مرور خراب میشود، و در نتیجه مشکلساز خواهد بود. بنابراین در صورتی که فکر میکنید از سه پایه زیاد استفاده خواهید کرد، این مسئله را لحاظ کنید.
وزن و اندازه و بدنه
این مسئله نیز به شما بستگی دارد که اگر حوصله نگهداشتن یک دوربین سنگین را ندارید و به دنبال انواع سبکتر، با اندازههای کوچکتر و البته امکانات محدودتر باشید، خوشدستی دوربین را نیز فراموش نکنید. همیشه قبل از خرید، دوربین را در دست بگیرید و ببینید آیا اصولاً با آن احساس راحتی میکنید یا خیر. دقت کنید که دوربینهای ارزانتر دارای بدنه پلاستیکی هستند و دوربینهای گرانتر دارای بدنه فلزی. اگر این مسئله برای شما مهم است، مطمئناً باید پول بیشتری هم خرج کنید.
امکانات و وسایل جانبی
اکثر شرکتهای سازنده، امکانات و وسایل جانبی زیادی برای هر مدل دوربین در نظرمیگیرند که هرچند ممکن است برای شما استفادهای نداشته باشد، ولی برای بعضی از کاربران لازم خواهد بود و البته این وسایل را باید به طور جداگانه تهیه کنید. وسایلی همانند پوششهای عکاسی در زیر آب که برای هر مدل جداگانه ساختهمیشود و با قراردادن دوربین در داخل آن، میتوانید هنگام غواصی، از عکاسی تا عمق 50متر زیر آب لذت ببرید.
لنزهای جانبی که از طریق آداپتورهای مخصوصی به لنز شما اضافه میشود و میتواند لنز را چند درجه تلهتر و یا وایدتر بنماید و لوازمی از این قبیل.
اگر اینها برای شما مهم هستند، ببینید که آیا برای مدلی که میخواهید تهیه کنید، این وسایل ساخته شدهاند و آیا اصولا امکان تهیه آنها در ایران وجود دارد یا خیر؟
امکانات عکسبرداری
نکاتی که در این بخش توضیح میدهیم، مسائلی را دربرمیگیرد که در عکسبرداری مورد استفاده قرار میگیرد.
حالتهای صحنه (Scense Mode)
هر دوربین دارای حالتهای آماده و از پیش تعریف شدهای برای عکسبرداری از صحنههایمختلف است. مانند عکسبرداری از چهره (Portrait)، منظره و ... که با تنظیم دوربین بر روی هرحالت، سرعت شاتر، دیافراگم و سایر قسمتها برای آن حالت بهطور خودکار تنظیم میشود. تعداد حالتهای آماده در دوربینهای مختلف، متفاوت است. بیشتر نیز مورد استفاده افراد غیرحرفهای قرارمیگیرد. تعداد زیاد این حالتها، حتی ممکن است باعث سردرگمی شود. اگر دقت کرده باشید، نحوه انتخاب این نوع حالت از طریق منوهای دوربین و یا از طریق دکمه دایره مانندی است که در بالای دوربین قرار دارد.
کنترلهای دستی (Manual Control)
بعضی از دوربینهای ارزانقیمت، امکان انتخاب و تغییر بعضی از تنظیمات دوربین را همانند سرعت شاتر، درجه بازشدن دیافراگم و ... را به شما نمیدهند و بعضی هم بهطور محدود، این کار را انجام میدهند. ولی اگر میخواهید یک عکاس حرفهای شوید، دوربینی تهیه کنید که به شما امکان تنظیم سرعت شاتر، درجه دیافراگم، مودهای نوردهی، تنظیمات ترازسفیدی (White Balance)، تنظیمات جبران نوری و ... را بدهد. استفاده از فوکوس دستی نیز امکانی است که نباید فراموش کرد. بهویژه در مواردی که فوکوس خودکار امکان ندارد و یا سخت است. فوکوس دستی زمانی کاربردیتر و استفاده از آن راحتتر خواهد شد که دوربین دارای حلقه فوکوس دستی
(Manual Focus Ring) بر روی لنز باشد. در عین حال استفاده از فوکوس و تنظیمات دستی باعث تاخیر شاتر کمتری هم میشود.
حساسیت به نور (ISO)
میزان حساسیت به نور در دوربینهای قدیمی توسط فیلم دوربین تعیین میشد. ولی در دوربینهای دیجیتال، این مسئله توسط خود دوربین تعیین میشود. هر چه حساسیت را بر روی عدد بالاتری تنظیم کنید، دوربین به نور حساستر میشود و عکسهای روشنتری میگیرد و در عین حال نویز عکس نیز بالا میرود.
در دوربینهای Non-SLR، این مقدار در اکثر دوربینها تا 400 قابل تنظیم است. ولی در دوربینهای SLR، حتی تا مقدار 3200 نیز میتوانید آن را تنظیم کنید.
عکسبرداری ماکرو (Macro)
اگر به عکسبرداری از حشرات و اشیای ریز علاقهدارید، مطمئنا باید دوربینی تهیه کنید که حالت ماکروی قوی داشته باشد. در عکسبرداری با حالت ماکرو، قادرید دوربین را تا چند سانتیمتری سوژه نزدیککنید و از آن عکسبگیرید. این میزان در دوربینهای مختلف، متفاوت است. در بعضی از مدلها، حتی تا یک سانتیمتری سوژه هم میتوانید نزدیک شوید.
هیستوگرام زنده (Live Histogram)
هیستوگرام جزء امکاناتی است که بهویژه برای عکاسان حرفهای کاربرد دارد. اکثر دوربینها، دارای هیستوگرام هستند ولی بعضیها هم دارای حالت هیستوگرام زنده هستند. یعنی اطلاعات هیستوگرام دائما بر روی LCD نشان داده میشود و شما میتوانید در بهترین حالت و با بیشترین جزئیات از سوژه عکس بگیرید.
فرمت عکسها
تمام دوربینها عکسها را با فرمت JPG ذخیره میکنند. البته در صورتی که دوربین شما امکان ذخیره فرمتهایTIFF و RAW را نیز داشته باشد، مطمئناً امکان بهتری خواهدبود. ولی اگر از این دو فرمت زیاد استفادهمیکنید، سعی کنید کارت حافظه سریعی برای دوربین خود تهیهکنید تا زمان کپی این عکسها بر روی کارت کاهش یابد. در عین حال، بعضی از دوربینها امکان تهیه و ذخیره یک عکس با دو فرمت را بهطور همزمان دارند که بیشتر موردتوجه حرفهایها قرارمیگیرد.
مود فیلمبرداری
اکثر دوربینهای عکاسی دیجیتال به شما امکان فیلمبرداری کوتاهمدت را میدهند. فیلمها در فرمتهای MPEG ،AVI ،QuickTime، و MJPEG ذخیره میشوند. وضوح فیلمبرداری نیز متفاوت است. فیمبرداری با کیفیت VGA که دارای وضوح 480 *640 پیکسل و 30 فریم در هر ثانیه است، میتواند حداقلی از استاندارد باشد. هر چند بعضی از دوربینها امکان فیلمبرداری XGA با وضوح 768*1024 را نیز دارند.
بعضی از دوربینها نیز در عین داشتن مود فیلمبرداری خوب، برای آن محدودیت قائل میشوند. مثلاً شما میتوانید فقط یک کلیپ 15ثانیهای ضبط کنید. دقت کنید که صدا نیز همراه فیلم ضبط شود. چون بعضی از مدلها این کار را انجام نمیدهند. اکثر دوربینها نیز در حین فیلمبرداری به شما امکان استفاده از زوم لنز را نمیدهند و هنگام فیلمبرداری، زوم دوربین ثابت است. ولی بعضی از مدلها امکان استفاده از زوم را در حین فیلمبرداری میدهند. یکی از امکاناتی که البته در بسیاری از دوربینها هم وجود دارد، ضبط صدا در هنگام گرفتن عکس است. یعنی هنگامی که دکمه شاتر را میفشارید، چند ثانیه از صدای محیط نیزمعمولا با فرمت WAV همراه عکس ذخیره میشود و یک عکس صدادار برای شما تهیه میکند. اینها مسائلی است که وجود آنها را باید قبل از خرید بررسی کنید.
عکسبرداری پی در پی (Continuous Shooting)
مواقعی پیش میآید که شما نیاز دارید چندین عکس پشت سرهم و بدون فاصله زمانی از یک سوژه بگیرید. اکثر دوربینها این امکان را در اختیار شما قرارمیدهند. ولی سرعت عکسبرداری و کیفیت عکسها و در عین حال تعداد کل عکسهایی که میتوانند بگیرند، متفاوت خواهد بود. مثلاً فرض کنید دوربین شما امکان گرفتن دو فریم عکس با کیفیت بالا را در هر ثانیه دارد، البته این کار فقط تا پنج ثانیه امکانپذیر است. یعنی در نهایت دهعکس تهیه میکند. اگرچه با پایینآوردن وضوح عکسها نیز میتوانید سرعت عکس گرفتن را بالا ببرید. در عینحال، بعضی از دوربینهای جدید، این کار را بدون محدودیت زمانی هم انجام میدهند. کارت حافظه سریعتر نیز در بعضی از موارد میتواند به افزایش سرعت کمک کند.
منوها و دکمهها
نحوه کارکردن با منوها و دکمههای هر دوربین با سایر دوربینها فرقمیکند و در این مورد نمیتوانیم توصیه خاصی بکنیم. ولی امکاناتی همانند سرعت نمایش عکسها، دسترسی راحت به دکمهها و منوها را همیشه در نظر داشته باشید.
کیفیت عکسها
تمام مسائلی که تاکنون مطرح کردهایم را میتوان جزئیاتی به حساب آورد که در کنار کلیتی به عنوان کیفیت عکس قرار میگیرند. اگر شما دوربینی بخرید که امکانات بسیار زیادی داشته باشد، ولی کیفیت عکس مورد انتظار شما را نداشته باشد، احتمالا احساس زیان زیادی به شما دست خواهدداد. کیفیت عکس را با وضوح دوربین اشتباه نگیرید. زیرا همانطور که گفتیم این دو، چندان ارتباطی با هم ندارند.
بهترین راه برای بررسی کیفیت عکس، دیدن نمونه عکسهاست و البته در هیچ جایی جز اینترنت هم نمیتوانید آنها را بیابید. بسیاری از سایتهای عکاسی و معرفی دوربین، نمونه عکسهای یک دوربین را که در شرایط مختلفی هم گرفته شده برروی سایت قرار دادهاند. ابتدا چند مدل را با توجه به سلیقه، خواستهها و بودجهای که میخواهید هزینه کنید، در نظر بگیرید و سپس از طریق اینترنت نمونه عکسهای مختلف آنها را با سایز واقعی بگیرید و مقایسه نمایید.
از حجم بالای عکسها نترسید. بههرصورت چند ساعت اینترنت در مقابل هزینه چندصدهزارتومانی دوربین چندان مهم نخواهد بود. از عکسهای کوچک شده و تغییر اندازه داده شده نیز استفاده نکنید، زیرا هیچ چیز را نشان نمیدهند. به میزان نویز، Purple Fringing ،Barrel Disturtion، میزان قرمزی چشم و معایب دیگر توجه داشته باشید.
نحوه انتخاب یک دوربین دیجیتال 3
در این جا کاملترین راهنمای موجود برای خرید یک دوربین دیجیتال را به شما معرفی می کنم. در صورتی که قصد خرید یک دوربین دیجیتال را دارید خواندن این ترفند را فراموش نکنید!
اکثر پیشرفت ها و تحولات چشمگیر در عرصه دستگاههای الکترونیکی در بیست سال گذشته ، مدیون پیشرفت های مهم و عظیم تری در صحنه های دیگر تکنولوژی است. بررسی عملکرد دستگاههای الکترونیکی نظیر : CD ، DVD ، MP3s و DVR ، توجه ما را به این واقعیت مهم معطوف می نماید که تمامی آنان از یک پردازش پایه مشابه استفاده می نمایند : تبدیل اطلاعات آنالوگ به دیجیتال ( صفر و یک ) . رویکرد فوق، تغییرات گسترده ای را در رابطه با نحوه برخورد با اطلاعات صوتی و تصویری ، بدنبال داشته است . دوربین دیجیـتال ، یکی از نمونه های قابل توجه در این زمینه بوده که نسبت به مدل های قبل از خود ، بصورت اساسی تغییر نموده است( تفاوت عمده نسبت به با دوربین های سنتی ) . تمامی فرآیندها در دوربین های سنتی، مبتنی بر فعالیت های شیمیائی و مکانیکی می باشد. تمامی دوربین های دیجیتال دارای یک کامپیوتر از قبل تعبیه شده بوده وتصاویر را بصورت الکترونیکی ذخیره می نمایند.
فرض کنید ، قصد تهیه یک عکس و ارسال آن از طریق نامه الکترونیکی برای دوست خود را داشته باشیم . در این رابطه می بایست تصویر اخذ شده ، بصورتی نمایش و مشخص گردد که کامپیوتر قادر به شناسائی آن باشد ( بیت ها و بایت ها ) . در حقیقت یک تصویر دیجیتال، رشته ای طولانی از صفر و یک بوده که تمامی نقاط رنگ شده که پیکسل نامیده می شوند را مشخص می نماید. ترکیب و اجتماع تمامی نقاط فوق با یکدیگر ، تصویر دیجیتالی مورد نظر را ایجاد می نماید. در صورتیکه قصد تهیه یک عکس را داشته باشیم ، می توان از دو گزینه زیر استفاده نمود :
استفاده از دوربین های فیلم سنتی . در این روش با استفاده از یک دوربین عکسبرداری ، عکس مورد نظر گرفته شده و پس از پردازش فیلم بصورت شیمیائی، امکان چاپ آن با استفاده از کاغذ ها ی مخصوص ، فراهم می شود. در ادامه ، عکس آماده شده توسط اسکنر ، اسکن و بصورت دیجیتال تبدیل می گردد .
استفاده از یک دوربین دیجیتال : در این روش ، با استفاده از یک دوربین دیجیتال و تابش نور به شی مورد نظر و دریافت فیدبک های مربوطه و تبدیل آنان به مجموعه ای از پیکسل ها ، تصویر مورد نظر مستقیما" بصورت دیجیتال تبدیل می گردد .
یک دوربین دیجیتال ، همانند یک دوربین سنتی دارای امکانات متعددی نظیر : مجموعه ای از لنزها می باشد . این نوع دوربین ها در مقابل تمرکز نور بر روی بخشی از فیلم ، نور را بر روی یک دستگاه نیمه هادی تابانده که ضبط الکتریکی نور راانجام خواهد داد . در ادامه، یک کامپیوتر اطلاعات الکترونیکی را به داده دیجیتال تبدیل می نماید . مهمترین تفاوت بین یک دوربین دیجیتال و یک دوربین مبتنی برفیلم ، عدم استفاده از فیلم در دوربین های دیجیتال می باشد. در مقابل ، دوربین های دیجیتال دارای یک سنسور بوده که نور را به سیگنال های الکتریکی تبدیل می نماید . سنسورهای استفاده شده در اکثر دوربین های دیجیتال ، از نوع CCD)Charge Coupled Device) می باشد . در تعدادی دیگر از دوربین های دیجیتال از تکنولوژی نیمه هادی CMOS)complementary metal oxide semiconductor) استفاده می شود. با اینکه سنسورهای CMOS ، تصاویر دیجیتال با کیفیت مطلوبتر را ارائه می نمایند و در آینده متداولتر خواهند شد ، ولی نمی توان ادعا نمود که تکنولوژی فوق جایگزین سنسورهای CCD در دوربین های دیجیتال خواهد شد . CCD ، مجموعه ای بسیار کوچک از دیودهای حساس به نور بوده که مسئولیت تبدیل تصویر ( نور ) به الکترون ( سیگنال های الکتریکی ) را برعهده دارند . دیودهای فوق ، photosites نامیده می شوند . هر photosite ، حساس به نور می باشد.
جایگاه دوربین دیجیتال
همانگونه که اشاره گردید، تصاویر اخذ شده با استفاده از دوربین های دیجیتال ، به رشته ای طولانی از پیکسل تبدیل می گردند. با توجه به نقش حیاتی پیکسل ها در دوربین های دیجیتال ، تولید کنندگان و تهیه کنندگان توجه بسیار خاصی نسبت به پارامتر فوق دارند .مگا پیکسل ، واحد اندازه گیری بزرگتری نسبت به پیکسل است .مگا ، به معنی یک میلیون و پیکسل نقاط بسیار کوچکی می باشند که یک عکس را ایجاد می نمایند. تمامی تصاویر از نقاط بسیارریزی به نام پیکسل تشکیل می گردند . یک تصویر حاوی میلیون ها نقطه و یا پیکسل بوده که تشخیص آنان بدون چشم مسلح عملا" غیر ممکن می باشد. بدیهی است ، هر اندازه که دوربین دیجیتال دارای پیکسل های بیشتری باشد ، قادر به آگاهی جزیئات بیشتری از تصویر خواهد بود. بموازات افزایش اطلاعات مربوط به جزئیات یک تصویر ، می توان براحتی ابعاد و اندازه تصویر را بزرگتر و عملیات مربوطه را در ارتباط با آنان انجام داد . برخی از دقت ها ی ( وضوح ) متداول که در دوربین های دیجیتال استفاده می گردد ، بشرح زیر می باشد :
256 در 256 پیکسل : دقت فوق در اکثر دوربین های دیحیتال ارزان قیمت ارائه می گردد . دقت فوق پائین بوده و معمولا" کیفیت تصاویر اخذ شده توسط این نوع از دوربین ها نیز مطلوب نخواهد بود . مجموع تمامی پیکسل ها 65،000 می باشد .
640 در 480 پیکسل : دقت فوق نیز پائین بوده و در اکثر دوربین های دیجیتال از آن استفاده می گردد . در صورتیکه قصد گرفتن تصویر و ارسال آن برای دوستان و یا استفاده از آنان در صفحات وب ، وجود داشته باشد ، دقت فوق می تواند در این رابطه پاسخگو باشد . مجموع تمامی پیکسل ها 307،000 می باشد .
1216 در 912 پیکسل : در صورتیکه قصد چاپ تصاویر اخذ شده توسط دوربین های دیجیتال وجود داشته باشد، دقت فوق مطلوب خواهد بود مجموع پیکسل ها ، 1،109،000 می باشد( مگاپیکسل ).
1600 در 1200 پیکسل . دقت فوق بالابوده و می توان تصاویر اخذ شده را با ابعاد بزرگتر چاپ نمود( یک تصویر 8 در 10 اینچ ). مجموع تمامی پیکسل ها تقریبا" دو میلیون می باشد . امروزه دوربین هائی با 2 / 10 میلیون پیکسل نیز عرضه شده است .
ضرورت استفاده از دقت بالا در دوربین های دیجیتال ، به نوع عملیاتی که می بایست بر روی تصویر انجام شود،بستگی دارد. در صورتیکه ، هدف استفاده از تصاویر در صفحات وب و یا ارسال آنان از طریق نامه الکترونیکی برای دوستان باشد،می توان از دوربینی که دارای دقت 640 در 480 پیکسل است ،استفاده نمود.تعداد تصاویری را که دوربین می تواند در خود نگهداری نماید ، متناسب با افزایش وضوح تصویر ، کاهش می یابد. در صورتیکه تصمیم به چاپ تصاویر اخذ شده وجود داشته باشد ، می بایست از دوربین هائی که دارای تعداد پیکسل بیشتری می باشند، استفاده گردد. در حال حاضر، دوربین های چهار و پنج مگا پیکسلی متداول شده اند .
ویژگی ها ی مهم
از مهمترین ویژگی های مرتبط با دوربین دیجیتال، می توان به موارد زیر اشاره نمود :
دقت: تمامی دوربین های دیجیتال موجود، قادر به ایجاد تصاویر با کیفیت مناسب بمنظور ارسال بهمراه نامه های الکترونیکی و یا در اندازه های کوچک می باشند.همانطور که اشاره گردید، هر اندازه تعداد پیکسل های یک تصویربیشتر باشد، تصویر مذکور واضح تر بوده و می توان آنرا در اندازه بزرگتری چاپ کرد. دوربین هایی که دارای وضوح دو مگاپیکسل می باشند ، قادر به ایجاد تصاویری به ابعاد 7*5 ، دروبین هایی با دقت سه مگاپیکسل قادر به تولید تصاویری در ابعاد 8 در 10 و دوربین های با دقت چهار مگاپیکسل ، می توانند تصاویری با ابعاد 11 در 17 را ایجاد نمایند.
اندازه،وزن و طرح: برای برخی از کاربران اندازه و وزن دوربین ببشتر از میزان دقت آن اهمیت دارد( حمل آسان دوربین ) .استفاده از دوربین های کوچک آسان می باشد ولی بدلیل کوچک بودن صفحه و دکمه های کنترل کننده آن ، ممکن است به مرور زمان تبعات و مشکلات خاص خود را بدنبال داشته باشد .
عدسی زوم : دوربین های ارزان قیمت، اغلب فاقد لنزهای نوری می باشند. اگر مجبور به انتخاب بین دوربین های دارای لنزهای نوری و یا دوربین های با دقت بالا می باشیم ، پیشنهاد می گردد ، دوربینی انتخاب گردد که دارای لنز نوری باشد. در چنین مواردی ضرورتی ندارد که سوژه مورد نظر جهت عکاسی، بزرگ انتخاب گردد و پس از گرفتن تصاویر با بکارگیری نرم افزار ، برداشت ها و پردازش های مورد نظر بر روی آن را انجام داد. لازم است به تبلیغاتی که در رابطه با لنزهای دوربین های دیجیتال و میزان عملکرد آنان می شود ، دقت لازم نیز صورت پذیرد. تعداد زیادی از تولید کنندگان ، زوم لیزری ( حرکت لنز بمنظور بزرگنمائی تصویر ) را با زوم دیجیتال ( تعداد اندکی پیکسل را می تواند capture نماید ) ، ترکیب و اعلام می نمایند .
تمرکز دستی: برای گرفتن تصاویر از فاصله بسیار نزدیک و یا در مواردیکه امکان تتنظیم اتوماتیک وجود ندارد ،استفاده از پتانسیل های ارائه شده بمنظور تنظیم دستی دوربین ،کمک مناسبی بمنظور اخذ تصاویر واضح را ارائه می نماید. در برخی دوربین ها امکان استفاده از تنظیم دستی وجود نداشته و در چنین مواردی می توان از دوربین مورد نظر صرفا" در فواصل محدودی استفاده بعمل آورد .
ذخیره سازی: دوربین های دیجیتال دو مگاپیکسلی که اکثرا" دارای هشت مگابایت حافظه ( کارت حافظه اولیه ) می باشند ، قادر به نگهداری هشت تا ده تصویر با بالاترین دقت خواهند بود. ظرفیت کارت حافظه همراه یک دوربین دیجیتال زیاد حائز اهمیت نمی باشد و می توان در ادامه و متناسب با نیاز، ازکارت هائی با ظرفیت بیشتر استفاده نمود.شرکت سونی همچنان دوربین هائی را تولیدمی نماید که می توانند تصاویر را بر روی فلاپی دیسک و یا دیسک نوری ذخیره نمایند . فراموش نکنیم که سرعت فلاپی دیسک ها کند بوده و بیش از یک و یا دو تصویر با دقت بالا را نمی توان بر روی آنان ذخیره نمود. با استفاده از دیسک های نوری می توان تصاویر بمراتب بیشتری راذخیره نمودولی دوربین هائی که از دیسک نوری استفاده می نمایند کند و حجیم می باشند.
باطری ها: در دوربین های دیجیتال از یک و یا چند نوع باطری استفاده می گردد. باطری نوع AA، هم بصورت قلیایی غیر قابل شارژ و هم بصورت قابل شارژ موجود می باشد . باطری های ظرفیت بالا CRV3 و یا باطری های قابل شارژ ، نمونه هائی دیگر از باطری های قابل استفاده در دوربین های دیجیتال می باشند.
فیلم و صدا: بسیاری از دوربین های دیجیتال قادر به گرفتن ( اخذ) تصاویر ویدئوئی مناسب می باشند ( به همان خوبی که عکس می گیرند ). حافظه این نوع از دوربین ها ، قادر به ذخیره سازی فیلم زیادی نخواهند بود . ویژگی فوق ، در مواردیکه امکان دسترسی به دوربین های فیلمبرداری جهت ضبط تصاویر مربوط به یک صحنه وجود ندارد، بسیار مفید می باشد .
تنظیمات نوردهی: تمامی دوربین های دیجیتال ، امکان استفاده اتوماتیک را فراهم می نمایند ، در چنین مواردی کافی است از یک دکمه از قبل تعبیه شده که تمامی پارامترهای لازم بمنظور اخذ تصاویر را بصورت پیش فرض در نظر می گیرد ، استفاده گردد. استفاده از دوربین هایی که دارای دیافراگمی جهت تنظیم میزان ورود نورمی باشند ، بمراتب مطلوبتر خواهد بود. با استفاده از دوربین های فوق و تنظیم فاصله لنز و یا مدت زمان باز بودن دیافراگم ، بقیه تنظیمات بصورت اتوماتیک در نظر گرفته خواهد شد.
منوها: در زمان انتخاب یک دوربین دیجیتال ، لازم است به امکانات ارائه شده بمنظور تنظیم دقت ، حالت و سایر موارد دیگر نیز دقت گردد . وجود امکانات مناسب در خصوص مشاهده سریع تصاویر گرفته شده نیز از مزایای یک دوربین دیجیتال محسوب می گردد. وجود دکمه های زیاد بر روی دوربین علاوه بر اتلاف زمان ، تنظیم و دسترسی به تصاویر گرفته شده را مشکل می سازد.هر اندازه تعداد دکمه های یک دوربین بیشتر باشد ،منوهای مرتبط با آن نیز افزایش خواهد یافت .
White Balance : تقریبا " تمامی دوربین های دیجیتال،امکان انتخاب یک تنظیم White Balance از قبل تعیین شده را فراهم می نمایند.ویژگی فوق ، به دوربین دیجیتال اعلام خواهد کرد که کدام عنصر در تصویر می بایست سفید بوده و یا برداشتی معادل آن داشته باشد .(قابلیت تشخیص بخش هائی از یک عکس که می بایست سفید ،سیاه و یا بین این دو رنگ بنظر آیند). در صورتیکه کیفیت رنگ تصاویر، پارامتری مهم بمنظور استفاده از دوربین دیجیتال می باشد، پیشنهاد می گردد، دوربینی با قابلیت فوق انتخاب گردد .
LCD : برخی از دوربین های دیجیتال دارای نمایشگر LCD می باشند .با استفاده از نمایشگرهای فوق ، می توان تصاویر اخذ شده را بلافاصله مورد بازبینی مجدد قرار داد. کیفیت LCD های موجود بسیار متنوع و متفاوت می باشد . تصویر نمایش داده شده توسط آنان در برخی مدل ها در مقابل نورخورشید از بین رفته و یا تصاویر بصورت نقطه به نقطه نمایش داده خواهند شد .در برخی موارد ممکن است تصاویر نمایش داده شده با خم نمودن دوربین ، تغییر نمایند. در صورتیکه قصد تهیه یک دوربین با نمایشگر LCD وجود داشته باشد ، پیشنهاد می گردد قبل از خرید ، کیفیت LCD آن در عمل امتحان گردد .
تشریح مشخصات
مگاپیکسل ارائه شده توسط یک دوربین دیجیتال ، روشی بمنظور نشان دادن دقت یک دوربین می باشد. هر اندازه تعداد مگاپیکسل بیشتر باشد، دقت دوربین نیز بیشتر بوده و امکان گرفتن تصاویر بزرگترو با کیفیت چاپ مطلوب،فراهم می گردد. یک دوربین دو مگا پیکسلی، می تواند تصاویری با دقت 1600 در 1200 پیکسل را ایجاد نماید.دقت فوق ، امکان گرفتن تصاویر را در اندازه های 7*5 با بالاترین کیفیت ارائه می نماید. در دوربین های سه مگا پیکسلی ، می توان تصاویری با کیفیت 2048 در 1536 پیکسل را ایجاد نمود (تصاویر 8*10 با کیفیت مطلوب ) . هر اندازه تصاویر دارای کیفیت بهتری باشند، حافظه بمراتب بیشتری در دوربین اشغال شده و متناسب با آن تعداد عکس هایی که دوربین می تواند در حافظه خود نگهداری نماید، کاهش پیدا می نماید. در این راستا ، می توان از کارت های حافظه بمنظورافزایش میزان حافظه دوربین ، استفاده نمود.در صورتیکه قصد استفاده از تصاویر گرفته شده توسط دوربین های دیجیتال در نامه های الکترونیکی و یا صفحات وب وجود داشته باشد ، به دوربین های پیشرفته ای که دقت آنان بیش از دو مگا پیکسل است ، نیاز نخواهد بود ولی در صورتیکه قصد تهیه تصاویر با اندازه های متفاوت وجود داشته باشد ، پیشنهاد می گردد دوربین هائی با حداقل سه مگاپیکسل انتخاب گردد .
پارامترهای زیر را می توان در زمان انتخاب یک دوربین دیجیتال در نظر گرفت :
طول عمر باطری : حداقل :کمتر از 200 عکس ، پیشنهادی : بین 200 تا 400 عکس ، حداکثر : بیش از 400 عکس
باطری دوربین های دیجیتال بسرعت مصرف و استفاده می گردد. ( خصوصا" باطری های قلیائی ) . طول عمر باطری دوربین های دیجیتال ارتباط مستقیمی با قیمت آنان ندارد . مثلا" ممکن است دوربین هایی با قیمت ارزان ، دارای باطرهائی با عمر مفید بمراتب بیشتری نسبت به دوربین های گرانقیمت باشند.
مگاپیکسل(دقت) : حداقل : 2 مگا پیکسل یا کمتر ، پیشنهادی : 3 مگاپیکسل، حداکثر : 4 مگاپیکسل یا بیشتر
مگاپیکسل ، واحدی بمنظور اندازه گیری میزان دقت ثبت تصاویر توسط دوربین های دیجیتال است .هر اندازه تعداد مگاپیکسل یک دوربین بیشتر باشد ، تصاویر ایجاد شده توسط آن را می توان در ابعاد و اندازه های بزرگتر و با کیفیت مطلوبتر ، چاپ نمود.
کنترل میزان نوردهی : حداقل : -- ، پیشنهادی :ارائه برخی امکانات برای دورنما ، حداکثر:تنظیم دهانه دیافراگم و نور بمهراه کنترل دستی همه جانبه
با استفاده از کنترل های ارائه شده، می توان عملیاتی همچون تنظیم لنز و سرعت عبور نور را انجام داد( حائز اهمیـت برای عکاسان حرفه ای ).
محدوده کانونی : حداقل : ثابت یا زوم دیجیتالی ، پیشنهادی : 2X تا 3X زوم نوری ، حداکثر : 4Xزوم نوری یا بهتر
دوربین هایی که محدوده کانونی آنان بیشتر باشد ، قادر به گرفتن تصاویر از فواصل دورتر با کیفیت مناسب می باشند.دوربین های با قابلیت زوم نوری ، قادر به ایجاد تصاویر بهتر نسبت به دوربین هائی با قابلیت زوم دیجیتالی ، می باشند .
قابلیت تمرکز دستی : حداقل : خیر ، پیشنهادی : تمرکز مرحله ای ، حداکثر : بلی
با استفاده از قابلیت فوق ، می توان عملیات تمرکز دوربین را بصورت دستی انجام داد ( تمرکز دستی در برخی حالات بمراتب دارای کارآئی و صحت بیشتری نسبت به تنظیم اتوماتیک است ) .دوربین هایی که دارای قابلیت تمرکز مرحله ای می باشند،قادر به تمرکز بر روی اشیاء مورد نظر صرفا" درفواصل از قبل مشخص شده ای خواهند بود.
ظرفیت ذخیره سازی : حداقل : 8 مگابایت یا کمتر، پیشنهادی : 8 تا 16 مگابایت ، حداکثر : 16مگابایت یا بیشتر
ویژگی فوق ، حجم اطلاعاتی (برحسب مگابایت) را که یک دوربین می تواند در حافطه همراه خود و یا کارت حافظه قابل تعویض و یا هردو ، ذخیره نماید، مشخص می نماید .تعداد تصاویری را که می توان در حافظه یک دوربین دیجیتال ذخیره نمود به دقت تصاویر گرفته شده ، بستگی خواهد داشت .
نکاتی دررابطه با تهیه دوربین دیجیتال
انتخاب یک دوربین با مگاپیکسل موردنظر با توجه به نوع نیاز :دوربین هایی که دارای دقت دو مگاپیکسل می باشند ، برای گرفتن عکس مناسب هستند.در صورتیکه قصد تهیه تصاویری به ابعاد 8 در 10 و چاپ آنان وجود داشته باشد ، به دوربینی با حداقل دقت سه مگاپیکسل، نیاز خواهد بود. دوربین هایی که دارای دقت چهار و یا پنج مگاپیکسل می باشند، بمنظور چاپ تصاویر در ابعاد بزرگ مناسب خواهند بود.
استفاده از دوربین هائی با قابلیت شارژ مجدد باطری و یک شارژر : قیمت باطری متناسب با طول عمر آنان ، افزایش می یابد. برخی از دوربین ها قادر به استفاده از باطری های AA ( قابل شارژ و یا غیرقابل شارژ) می باشند. قابلیت شارژ مجدد باطری ، علاوه بر مقرون بصرفه بودن ، عدم اتلاف زمان را نیز بدنبال خواهد داشت .
استفاده از دوربینی با حداقل توان زوم نوری 2X : کیفیت تصاویر گرفته شده توسط دوربین هائی با زوم دیجیتالی ، بمراتب پایین تر ازتصاویر اخذ شده توسط دوربین های شامل زوم نوری، می باشد.
استفاده از دوربین هائی با قابلیت تمرکز در نور کم : برخی از دوربین ها دارای لامپ کمکی ( فلش ) برای تامین نور کافی جهت گرفتن تصاویر در نقاط تاریک می باشند. ویژگی فوق ، در مواردیکه تصاویر در داخل اتاق گرفته می شود، کارساز خواهد بود.
استفاده از دوربین هائی که امکان استفاده از کارت حافظه اضافی را دارا می باشند : با اینکه تمامی دوربین های دیجیتال دارای حافظه می باشند ولی با استفاده از کارت حافظه می توان ظرفیت ذخیره سازی یک دوربین دیجیتال را افزایش داد.
عدم استفاده از دوربین هایی که اطلاعات را بر روی فلاپی دیسک و یا دیسک نوری ذخیره می نمایند: فلاپی دیسک ها ارزان می باشند ولی نمی توان بر روی آنان تصاویر زیادی را ذخیره نمود. دوربین هائی که از این نوع دیسک ها استفاده می نمایند، اغلب تصاویر را با دقت پائین ایجاد می نمایند. دوربین هائی که از دیسک های نوری استفاده می نمایند ، کند و حجیم می باشند .
امتحان دوربین قبل از خریداری آن : برخی از دوربین ها دارای دستورات و منوهائی می باشند که استفاده از آنان نسبت به سایر دوربین ها ساده تر می باشد . بررسی عملی برخی از امکانات فوق و مقایسه با سایر دوربین ها می تواند در عمل کارآئی یک دوربین را نشان دهد. دراینخصوص لازم است به موارد متعددی توجه گردد. فاصله زمانی بین فشردن کلید دوربین تا زمان ذخیره سازی تصویر، بررسی عملکرد لنز ارائه شده همراه دوربین ، بررسی مدت زمان انتظار برای گرفتن تصاویر ، بررسی عملکرد نمایشگر LCD دوربین در زیر نور خورشید ، از جمله مواردی می باشند که می بایست قبل از خریداری یک دوربین دیجیتال ، بدقت بررسی گردند.
استفاده از دوربین هائی که بهمراه آنان نرم افزارهای ویرایش تصاویرعرضه شده است : در این رابطه می توان از نرم افزارهایی نظیر Adobe Photoshop Elements و Ulead PhotoImpac استفاده نمود.
استفاده از دوربین هائی که دارای LCD می باشند : دوربین های فوق ، امکان مشاهده تصاویر را فراهم می نمایند( بمحض گرفتن تصاویر).
عدم تاکید بر قابلیت فیلمبرداری دوربین دیجیتال : برخی از دوربین ها دارای قابلیت ضبط تصاویر متحرک به میزان اندکی می باشند . در صورت عدم نیاز به ویژگی فوق ، می توان در زمان تهیه یک دوربین دیجیتال ، آن را نادیده گرفت .
وجود یک کارت خوان حافظه : عملکرد کارت خوان ها ، مشابه یک هارد دیسک خارجی است که به کامپیوتر متصل می گردد . با استفاده از پتانسیل فوق ، می توان تصاویر را مستقیما" از رسانه ذخیره سازی که دوربین دیجیتال از آن استفاده می نماید ، Download نمود . ویژگی فوق ، علاوه بر صرفه جوئی در زمان ، افزایش طول عمر باطری را نیز بدنبال خواهد داشت.
برای دست یابی بهتر کاربران به سایتها و مطالب مفید .